Mazowiecka Regionalna Kasa Chorych
2000-12-27

Co należy wiedzieć o karmieniu piersią?

Materiały informacyjne Zakładu Promocji Karmienia Piersią, Instytutu Matki i Dziecka

O sposobie żywienia dziecka powinny decydować jego rodzice. Każdy ich wybór będzie właściwy, jeśli dokonają go świadomie.

Karmienie piersią jest częścią cyklu rozrodczego kobiety tak samo ważną jak ciąża i poród.

Zmiany hormonalne i metaboliczne jakie zachodzą w ciąży i podczas laktacji przystosowują organizm kobiety do karmienia. Prawie każda kobieta może i powinna karmić swoje dziecko. Tak zwane przeciwwskazania do karmienia są bardzo ograniczone.

Karmienie tylko piersią (bez podawania jakichkolwiek płynów i innej żywności) w pierwszych miesiącach życia najpełniej ogranicza ryzyko wielu chorób szczególnie infekcyjnych i alergicznych u dziecka, stymuluje jego rozwój, a matkę chroni przed przedwczesną ciążą, nowotworami sutka i jajnika oraz osteoporozą.

Używanie sztucznej żywności dla niemowląt stanowi zagrożenie dla zdrowia dziecka związane z obecnością obcych białek i nieodpowiednim składem tych produktów. Mieszanki dla niemowląt nie mogą zastąpić mleka matki, ponieważ brak w nich biologicznie aktywnych substancji obecnych w mleku matki, które wspomagają funkcje obronne i przystosowanie się dziecka do środowiska zewnątrzmacicznego.

Zgodne z prawami natury, bez zaburzeń rozpoczęcie karmienia po porodzie jest wstępnym warunkiem sukcesu w karmieniu i stwarza możliwość utrzymanie laktacji tak długo, jak kobieta sobie tego życzy.

Postępowanie po porodzie w szpitalu może zaburzyć bądź ułatwić wyzwalanie laktacji i jej stymulację. Do praktyk wspomagających karmienie piersią należą:

  • możliwość przytulania nagiego dziecka do piersi bezpośrednio po porodzie połączona z pierwszą próbą karmienia, odłożenie wszelkich zabiegów przy dziecku jak pomiary, kąpiel na okres późniejszy,
  • wspólny pokój dla matki i dziecka przez cały okres pobytu w szpitalu, nie oddzielanie matki od dziecka na zabiegi medyczne i pielęgnacyjne,
  • częste karmienie w dzień i w nocy według potrzeb dziecka i matki (jeśli piersi stają się twarde, przepełnione), karmienie tylko piersią bez pojenia glukozą i dokarmiania mieszankami dla niemowląt,

nie podawanie dziecku czegokolwiek z butelki przez smoczek, smoczka do uspokajania, nie stosowanie kapturków ochronnych na brodawki sutkowe.

Laktacja jest fizjologiczną funkcją podlegającą samoregulacji. Częste i skuteczne karmienie zapewnia dziecku ilość i jakość pokarmu odpowiednią dla jego prawidłowego rozwoju.

Noworodek powinien być karmiony za każdym razem, kiedy przejawia cechy gotowości do ssania piersi, takie jak rozbudzenie, niepokój, ssące ruchy warg, szukanie buzią. Płacz jest późnym wskaźnikiem głodu u noworodka i nie należy do niego doprowadzać. Karmienie powinno się odbywać kilkanaście razy na dobę (nie mniej niż 8 razy), w dzień i w nocy. Należy karmić aż do całkowitego zaspokojenia głodu dziecka (dziecko kończy karmienie nie matka).

Dobre przystawianie dziecka do piersi jest podstawą prawidłowego przebiegu karmienia:

  • dziecko powinno być całym ciałem zwrócone i przytulone do matki (nie na odległość), zrelaksowane (dłonie rozluźnione, nie zaciśnięte w pięści), spokojne,
  • pierś uchwycona głęboko, aby szczelnie wypełniała szeroko otwartą buzię dziecka, po pierwszych szybkich ruchach ssących powinno nastąpić ich zwolnienie i pogłębienie, a dziecko zacząć słyszalnie łykać pokarm,
  • matka nie powinna czuć pociągania i bolesności brodawek sutkowych.

Należy karmić z obydwu piersi, ale za każdym razem jedna pierś powinna być opróżniona do końca (dziecko przestaje ją ssać). Po krótkim odpoczynku dobrze jest zaproponować drugą pierś i jeśli będzie głodne, będzie nadal ssało aż do nasycenia. Następne karmienie zacząć od piersi, która była podawana jako druga.

Jedynym wiarygodnym wskaźnikiem skuteczności karmienia jest przyrost masy ciała dziecka (wagi). Dobrze karmiony noworodek po kilku dniach (3-6) odzyskuje wagę urodzeniową. Utrzymująca się utrata masy ciała po 10 dobie od porodu jest objawem niedożywienia. Wskazane jest zważyć dziecko po 2 tygodniach. Innym dobrym wskaźnikiem skutecznego karmienia noworodka jest co najmniej 8 mokrych pieluch na dobę (większość powinna zawierać również stolec) i spokojny sen dziecka po nakarmieniu.

Jeżeli z jakichś względów dziecko nie może być karmione bezpośrednio z piersi, należy jak najwcześniej rozpocząć odciąganie pokarmu (optymalnie w ciągu 6 godzin od porodu) i świeży podawać dziecku. Niezbędne karmienie lub dokarmianie dziecka należy prowadzić z pomocą sondy, kubeczka lub innej metody bez użycia smoczka.

Każdy smoczek i kapturek na brodawki sutkowe myli dziecko i zaburza skuteczne ssanie piersi. Najczęstszym objawem po ich użyciu jest niechęć do ssania piersi i zbyt mały przyrost wagi dziecka.

Karmione tylko piersią niemowlę powinno wykazywać regularny przyrost masy ciała nie mniejszy niż 600g na miesiąc w pierwszych 4 miesiącach życia. Dzieci bez zaburzeń funkcji ssania przybywają w tym czasie najczęściej około kilograma.

Korzyści zdrowotne dla dziecka i matki wynikające z karmienia piersią są największe, jeśli niemowlę jest karmione tylko piersią przez około 6 miesięcy życia, a następnie stopniowo przestawiane na lekkostrawną dietę rodzinną (podawanie niewielkich ilości innej niemlecznej żywności) przy utrzymaniu karmienia w pierwszym i ewentualnie drugim roku życia. Liczbę karmień piersią należy zmniejszać aż do całkowitego ich wyeliminowania.



Z uwagami do strony
chętnie zapozna się webmaster
Mazowiecka Regionalna Kasa Chorych
ul. Grójecka 186, 02-390 Warszawa

Wszelkie pytania prosimy kierować do Biura Komunikacji Społecznej i Marketingu